Khi chạm tay vào mặt tỳ tay của chiếc sofa phòng khách sau một mùa hanh khô, có thể bạn sẽ thấy vài vết rạn nhỏ chạy dọc theo thớ hoặc một dải màu sáng ở mép gỗ bắt đầu sần lên. Nhiều người nghĩ đó là lỗi do lớp sơn phủ kém, nhưng phần lớn nguyên nhân lại nằm ngay từ lúc chọn phôi: thanh gỗ đó còn dính tim gỗ hoặc chưa lọc hết phần giác gỗ. Để chọn được một bộ sofa đẹp và giữ được mặt gỗ phẳng phiu qua nhiều năm, việc hiểu rõ hai phần gỗ này giúp người mua chủ động hơn rất nhiều khi trao đổi với nơi làm đồ.
Trong một thân cây xẻ ra, phần lõi nằm chính giữa gọi là tim gỗ, còn lớp gỗ non nằm sát vỏ cây gọi là giác gỗ. Tim gỗ là phần già nhất nhưng lại có mật độ thớ gỗ không đồng đều và chịu sức căng tự nhiên rất lớn từ lúc cây còn sống. Khi xẻ thành thanh để làm khung sofa, nếu giữ nguyên phần tâm này, sự co ngót khác nhau giữa các vòng tuổi xung quanh tâm sẽ kéo thớ gỗ toạc ra, tạo thành các vết nứt chân chim hoặc nứt toác dọc thanh. Ngược lại, giác gỗ là phần dẫn nước nuôi cây nên thớ xốp, mềm, màu nhạt hơn phần gỗ thịt và chứa nhiều chất dinh dưỡng nên dễ bị mối mọt tìm đến.
Nhiều người thích mặt gỗ nguyên tấm bản rộng để làm tay vịn hoặc mặt tab liền kề nên thường tiếc khi phải xẻ bỏ phần giữa cây. Đây chính là một sự đánh đổi rõ rệt trong quá trình sản xuất sofa gỗ tự nhiên. Nếu cố giữ một tấm gỗ lớn còn nguyên tim để lấy vân đẹp và bề thế, nguy cơ mặt gỗ bị xé dăm ở hai đầu sau vài tháng bật điều hòa là rất cao. Cách xử lý an toàn hơn là xẻ đôi tấm gỗ dọc theo đường tim để giải phóng lực căng bên trong, lọc bỏ phần ruột xốp rồi mới bào phẳng và ghép lại bằng keo chuyên dụng cùng mộng âm. Nhìn kỹ sẽ thấy đường ghép mảnh, nhưng đổi lại thanh gỗ ổn định, ít cong vênh hơn hẳn tấm gỗ liền còn ngậm tim.
Với phần giác gỗ màu trắng ngà ở rìa phôi, lỗi dễ gặp nhất là giữ lại để tiết kiệm gỗ rồi dùng sơn màu đậm phủ lấp đi. Khi mới nhận bàn giao, mắt thường rất khó phân biệt đâu là gỗ thịt, đâu là phần giác đã nhuộm màu. Tuy nhiên, do thớ gỗ non hút ẩm và nhả ẩm nhanh hơn phần gỗ già bên trong, chỉ sau một thời gian ngắn, ranh giới giữa hai phần này sẽ co rút lệch nhau, làm rạn lớp sơn bề mặt và nổi lên các vết dăm xước. Chẳng hạn, ở thanh giằng dưới đệm ngồi hoặc vai tựa lưng, nếu còn lẫn một dải giác gỗ dài, vị trí đó cũng sẽ yếu hơn khi phải chịu lực tỳ đè thường xuyên.
Dù vậy, không phải lúc nào việc lọc sạch hoàn toàn giác gỗ cũng dễ thực hiện như nhau ở mọi loại cây hay mọi chi tiết nhỏ. Với các dòng gỗ có phần giác phân biệt rõ bằng màu sắc như óc chó hay gõ đỏ, việc róc bỏ phần rìa trắng khi pha phôi khá trực quan. Ở những vị trí khuất, không chịu lực trực tiếp và đã qua tẩm sấy kỹ, một vệt giác nhỏ đôi khi vẫn xuất hiện để giữ độ dày cho phôi gỗ theo yêu cầu kích thước. Tuy nhiên, tại các điểm nối mộng như mộng cá, mộng chốt ở chân ghế và khung chịu lực chính, toàn bộ tiết diện bắt buộc phải là phần gỗ thịt lành lặn, nằm giữa tim và giác.
Mộng ghép có khít đến đâu mà đặt trên nền gỗ non hoặc gỗ sát tâm đang nứt ngầm thì liên kết đó cũng nhanh chóng bị rơ lỏng.
Bên cạnh việc chọn phần gỗ tốt, lớp hoàn thiện bề mặt cũng góp phần giữ cho các thớ gỗ ổn định trước thay đổi nhiệt độ trong phòng. Sau khi chà nhám kỹ để dọn sạch các sợi gỗ tơ còn sót lại, người làm cần phủ các lớp sơn lót để khóa bớt các lỗ chân lông gỗ, hạn chế hơi ẩm ra vào đột ngột ở hai đầu thớ — nơi dễ nứt dăm nhất. Khi cần tìm hiểu kỹ hơn về cách chọn phôi và kết cấu khung cho từng mẫu cụ thể, bạn có thể trao đổi cùng MoreSofa, đơn vị chuyên sản xuất sofa, giường bọc nỉ và vách da đầu giường qua hotline 09.31.31.88.77.
Trước khi quyết định đặt làm hoặc nhận bàn giao khung mộc, bạn hãy thử cúi xuống quan sát kỹ hai đầu mặt cắt của thanh tay vịn và chân ghế dưới ánh sáng tự nhiên. Việc tìm xem có vòng tròn đồng tâm nào nằm chính giữa đầu thanh gỗ hay có dải màu trắng bợt khác lạ chạy dọc mép cạnh hay không sẽ giúp bạn nhận diện sớm những điểm dễ nứt dăm ngay từ khi gỗ chưa phủ sơn.